Organisaties zetten marktconformiteitstoetsen in om te beoordelen of facilitaire kosten en afspraken nog aansluiten bij de markt. In de praktijk blijkt echter dat deze toets verschillende verwachtingen oproept. Waar de ene organisatie vooral zoekt naar financiële onderbouwing, wil de ander juist grip krijgen op contractkwaliteit of de samenwerking met een dienstverlener.
Een vaste aanpak bestaat daarom niet. Net als bij het opstellen van een contract zijn het doel van de toets en het gewenste resultaat leidend voor de inrichting van de toets. Pas wanneer helder is welk inzicht nodig is, wordt duidelijk welke onderdelen daadwerkelijk waarde toevoegen.
Een marktconformiteitstoets is een onafhankelijke beoordeling van facilitaire afspraken. Kosten, voorwaarden en werkwijzen worden daarbij gespiegeld aan gangbare marktontwikkelingen en relevante benchmarks bij vergelijkbare organisaties.
De invulling hangt sterk samen met de fase van het contract. Een toets bij de start van een contract vraagt om andere inzichten dan een toets tijdens de looptijd of richting hercontractering. Afhankelijk van de vraag kan de toets financieel, inhoudelijk of relationeel worden ingericht.
De toets heeft nadrukkelijk geen beoordelend karakter, maar biedt:
VFM werkt niet meer met één standaardaanpak, maar met losse bouwstenen die afhankelijk van het doel worden ingezet. Afhankelijk van het doel kan één bouwsteen volstaan, terwijl in andere situaties een combinatie nodig is om tot een integraal beeld te komen.
Deze toets richt zich op de financiële en contractuele elementen die het kostenniveau van een dienst bepalen. Denk aan tarieven, indexeringsafspraken en de feitelijke toepassing daarvan over meerdere jaren. De analyse maakt inzichtelijk waardoor kosten ontstaan en in hoeverre prijs- en indexafspraken logisch en uitlegbaar zijn.
Bij een bredere vraag kan toetsing met de NFC-index worden ingezet. Deze combineert een benchmark van het totale kostenniveau per m2 verhuurbaar vloer oppervlak (VVO) met een beoordeling van het gehanteerde serviceniveau. Kosten worden geplaatst binnen een marktconforme bandbreedte en afgezet tegen het aantal m2 van betreffende panden. Verschillen worden geduid in relatie tot serviceniveau, inzet en contractuele uitgangspunten. Door deze koppeling ontstaat inzicht in de verhouding tussen prijs en kwaliteit.
Bekijk de Presentatie NFC Index Kantoren 2025 (over 2024):
Naast financiële positionering kan er behoefte zijn aan inzicht in de inhoudelijke kwaliteit van contractafspraken. Deze toets richt zich op de actualiteit en opzet van het contract, gezien vanuit gangbare en moderne marktpraktijken. Daarbij wordt gekeken naar de helderheid van afspraken, de verdeling van verantwoordelijkheden, governance en de mate waarin het contract aansluit bij de doelstellingen en risicohouding van de organisatie.
In contracten waarin de samenwerking een belangrijke rol speelt, bijvoorbeeld bij langlopende (typerend voor de facilitaire markt) of strategische contracten, kan een samenwerkingstoets aanvullende waarde bieden. Deze toets richt zich niet op tarieven, kosten of contracttekst, maar op de dagelijkse praktijk van samenwerken. Onderwerpen als overlegstructuren, rolvastheid, transparantie en gezamenlijke sturing staan hierbij centraal.
Een samenwerkingstoets onderzoekt hoe opdrachtgever en dienstverlener in de praktijk samenwerken. Wij analyseren relevante documenten, voeren een enquête uit en interviewen betrokkenen om te toetsen hoe de samenwerking daadwerkelijk wordt ervaren. De samenwerkingstoets geeft inzicht in de volwassenheid van de relatie en de mate waarin deze ondersteunend is aan toekomstbestendige dienstverlening.
Deze bouwstenen sluiten aan op vragen die ontstaan in verschillende fasen van de contractlevenscyclus. Een lopend contract vraagt bijvoorbeeld om andere inzichten dan een contract dat richting herijking of besluitvorming over verlenging gaat.
De kracht van een goede marktconformiteitstoets zit niet in het toepassen van alle mogelijke analyses, maar in het maken van bewuste keuzes vooraf. Door scherp te formuleren wat de aanleiding van de toets is, welk inzicht nodig is en hoe u de uitkomsten wilt gebruiken kunt u de toets gericht inrichten op uw specifieke situatie. Dat zorgt ervoor dat de resultaten daadwerkelijk aansluiten bij de oorspronkelijke vraag en de beoogde vervolgstappen. Door marktconformiteit te benaderen vanuit de contractlevenscyclus ontstaat geen momentopname, maar een toets die bijdraagt aan structurele sturing en toekomstbestendige besluitvorming.
VFM voert marktconformiteitstoetsen regelmatig uit voor opdrachtgevers binnen uiteenlopende facilitaire contracten. In deze trajecten bepalen wij samen met de opdrachtgever vooraf de benadering van de toets, uitgaande van het gewenste doel en het beoogde resultaat. Afhankelijk daarvan kan worden gekozen voor één specifieke bouwsteen, zoals uitsluitend een NFC-toetsing, of voor een combinatie van toetsen, bijvoorbeeld aangevuld met een cost drivers analyse, een kwalitatieve contracttoets of een samenwerkingstoets.
Deze werkwijze zorgt voor een toets die inhoudelijk aansluit bij de context van het contract en direct bruikbaar is voor besluitvorming en het gesprek met betrokken partijen. VFM treedt op als onafhankelijke en inhoudelijke partner. Wij ondersteunen opdrachtgevers bij het kiezen van de juiste invalshoek, het duiden van uitkomsten en het vertalen daarvan naar concrete handvatten voor contractmanagement en de samenwerking met de leverancier.
Voor vragen kan contact worden opgenomen met Eric van Prooijen, Joris Middelbeek en Maarten Kerssies
VFM legt de verbinding tussen dienstverlening, organisatiedoelen, facilitaire organisaties en opdrachtnemers.